دكتر زهرا شهريور
فوق تخصص روانپزشكي كودك و نوجوان
تعريف:
خود ارضايي يك رفتار خود تحريكي است كه به منظور كسب لذت صورت ميپذيرد. كودكان ممكن است خود را با دست يا شئي ديگري مالش دهند. آنها هنگام انجام اين عمل معمولاً مشغول، برافروخته و مبهوت به نظر ميرسند. ممكن است يك كودك اين عمل را چندين بار در روز يا فقط يك بار در هفته انجام دهد. خود ارضايي به طور شايع زماني رخ ميدهد كه كودك خواب آلود، خسته و تحت فشار است يا مشغول ديدن تلويزيون ميباشد.
عـــلل:
بروز خودارضايي به صورت گهگاه رفتاري طبيعي در بسياري از نوپايان و كودكان پيش دبستاني است. قريب به يك سوم كودكان در اين محدوده سني وقتي مشغول كاوش دربارة اندام خويش هستند پديده خودارضايي را كشف ميكنند و اغلب اين عمل را ادامه ميدهند چون احساس خوبي نسبت به آن پيدا ميكنند. برخي از كودكان به كرات خود را ارضا ميكنند چرا كه از چيزي ناراحت هستند، مثل وقتي كه پستانك از آنها گرفته شده است. برخي ديگر در واكنش به تنبيه يا فشار براي متوقف كردن كامل خود ارضايي، آن را ادامه ميدهند. خود ارضايي هيچ دليل پزشكي مشخصي ندارد. تحريك نواحي تناسلي (مثلاً در اثر عفونت) منجر به درد يا خارش ميشود، نه خودارضايي.
سير قابل انتظار:
وقتي كودك شما به پديده خودارضايي پي ميبرد، به ندرت آن را به صورت كامل كنار ميگذارد و ممكن است هر زمان ناراحتي يا منازعهاي در منزل رخ ميدهد به آن روي آورد. تا سن 5 يا 6 سالگي، اكثر كودكان برخي ملاحظات را در نظر ميگيرند و ممكن است فقط در خلوت خود به آن اقدام نمايند. در زمان بلوغ در پاسخ به جهش ناگهاني هورمونها و سائقهاي جنسي خودارضايي به شكل پديدهاي عمومي در ميآيد.
سوءتعبيرهاي رايج:
خود ارضايي به هيچ نوع آسيب يا صدمه جسمي منجر نميگردد. اين پديده غير طبيعي يا شديد محسوب نميشود مگر آنكه به شكل ارادي و پس از 5 يا 6 سالگي در ملأ عام انجام شود. به خاطر داشته باشيد خودارضايي بدين معني نيست كه كودك شما انحراف جنسي دارد، بيمبالات است يا ميل جنسي در او بيش از حد افزايش يافته است. فقط در مواردي كه بزرگسالان در پاسخ به خودارضايي يك كودك واكنش شديد نشان دهند و آن را پديدهاي كثيف يا پليد معرفي نمايند، ممكن است كودك از نظر هيجاني لطمه ببيند و مثلاً دچار احساس گناه شود.
نكاتي را دربارة خودارضايي كودكان مرور كنيم:
1- اهداف و نگرش واقعي داشته باشيد؛ خاتمه بخشيدن به خودارضايي غير ممكن است. اين واقعيت را بپذيريد كه كودك شما اين عمل را فرا گرفته است.
2- خودارضايي را در هنگام چرت زدن و خوابيدن ناديده بگيريد. در چنين زمانهايي كودك خود را تنها بگذاريد. كودك را از دمر خوابيدن منع نكنيد و اگر دستانش ميان پاهايش است از او پرس و جو نكنيد.
3- در ساير وضعيتها توجه كودك خود را به امر ديگري منعطف سازيد يا در مورد او انضباط مقرر را انجام دهيد. ابتدا سعي كنيد حواس او را به يك وسيله بازي يا فعاليت ديگر معطوف نماييد.
4- اين روش را با پرستار يا مربي مهد كودكتان در ميان بگذاريد. از مراقب يا مربي كودكتان بخواهيد مانند شما ابتدا سعي كنند حواس كودك را پرت نمايند. اگر اين مسئله كارساز نبود، آنها بايد با گفتن توصيههايي مانند «تو بايد الآن به ما ملحق شوي»، توجه او را به خودشان جلب نمايند. خودارضايي در مهد فقط در زمان خواب قابل چشمپوشي ميباشد.
5- تماس فيزيكي خود را با كودكتان افزايش دهيد. برخي كودكان وقتي در طول روز بيشتر در آغوش گرفته ميشوند و مورد نوازش قرار ميگيرند كمتر دست به خودارضايي ميزنند. سعي كنيد مطمئن شويد كودكتان حداقل يك ساعت از زمان اختصاصي براي بودن با شما و دريافت عواطف به شكل تماس جسمي برخوردار ميباشد.
6- اشتباهات شايع. شايعترين اشتباهي كه والدين انجام ميدهند سعي در خاتمه بخشيدن كامل به خودارضاييست. اين امر منجر به جنگ قدرتي ميگردد كه در نهايت والدين بازنده آن خواهند بود. كودكان نبايد به خاطر خودارضايي كتك بخورند، سخنراني بشنوند يا مورد عتاب قرار بگيرند. خودارضايي را با صفاتي مانند بد، كثيف، شيطاني يا گناهآلود ملقب نفرماييد. دستان كودك را نبنديد، هيچ نوع بند و بستي به كار نبريد. تمام اين روشها تنها به مقاومت كودك و احتمالاً به مهار جنسي او در آينده منجر خواهد گشت.
با پزشك كودك خود تماس بگيريد اگر:
· كودك شما وقتي ديگران در اطراف او هستند به عمل خود ادامه ميدهد.
· حدس ميزنيد كسي خودارضايي را به كودك شما ياد داده است.
· كودك شما سعي ميكند ديگران را تحريك و ارضا كند.
· احساس ميكنيد كودكتان شاد نيست.
· شما به هيچ وجه قادر به پذيرش خودارضايي توسط كودكتان نيستيد.
كاربرد روش توصيه شده ظرف مدت يك ماه بهبودي به همراه نداشته است و سئوالات يا نقطه نظرات ديگري برايتان مطرح ميباشد.
ب. د. اشميت، از كتاب سلامت كودك شما، 1999]
اطلاعیه مدیریت سایت- دعوت به همکاری : سایت ایران سلامت , جهت تکمیل و توسعه بخش ها و فعالیت های مختلف ,از افراد علاقه مند دعوت به همکاری می نماید.
drsadjad[@]gmail.com
دیدگاههای تازه